zaterdag 7 augustus 2010

Het 'wezen van internet' bestaat niet

De Volkskrant 7-8-2010

Geert-Jan Bogaerts waarschuwt voor inperking van vrijheden op internet. Vrijheden zijn goed en dienen te worden verdedigd, dat ben ik met hem eens. Het is verontrustend als overheden hun macht over internet benutten om de politieke greep op hun bevolking te verstevigen, zoals in de Verenigde Arabische Emiraten. Maar dat is niets nieuws, dat doen ze daar met de overige media ook. Zonder dit te bagatelliseren: het is een lokaal probleem en geen gevaar voor internet.

Verder ziet Bogaerts nogal wat spoken en verwart hij vrijheid met wetteloosheid. Het is een gotspe te beweren, zoals Bogaerts doet, dat de vrijheid om games en muziek zonder betaling te downloaden dezelfde vrijheid is die internet een bron van creativiteit en groei heeft gemaakt. Het een is niet noodzakelijk voor het ander lijkt me. Het is alsof hij winkeldiefstal bepleit als voorwaarde voor leuke straatcultuur.

Je kunt van de juridische kruistocht tegen downloaden van stichting Brein zeggen wat je wilt, maar je kunt de industrie niet het recht ontzeggen wetsovertreding te bestrijden en de daders op te sporen. Als dit de belangen van de muziek- en filmindustrie op lange termijn schaadt, wat ik zelf geloof, dan komen ze daar wel achter.

Over 'netneutraliteit', de gelijkwaardige behandeling van stromende data door internetproviders, bestaan veel misvattingen. Een is dat dit, zoals Bogaerts zegt, het "wezen van internet" is. Deze laatste frase wordt te pas en te onpas van stal gehaald. Interactiviteit, discussie, bereikbaarheid, ontsluiting van informatie, het is allemaal wel eens tot wezen van internet verklaard als dat zo uitkwam. Bogaerts zelf heeft in 2005 op de site van De Volkskrant het kunnen maken van links het wezen van internet genoemd, toen dáár een discussie over woedde.

Bogaerts impliceert dat een internet met twee snelheden en twee tarieven gelijkstaat aan censuur: hij vergelijkt het met het knevelen van de drukpers. Dat is klinkklare nonsens. Om een andere vergelijking te maken: je kunt voor veel geld vliegen naar je bestemming of kiezen voor trager en goedkoper vervoer. Dat deze mogelijkheden bestaan is prima. Het beknot op geen enkele wijze de vrijheid van reizen, alleen de snelheid daarvan. Differentiatie van tarieven is nou net een vorm van zakelijke creativiteit die de groei mogelijk maakt waar Bogaerts zo hoog van opgeeft.

Internet heeft geen wezen, internet is wat we overhouden als de techniek zich aanpast aan de wet, als eventuele juridische lacunes zijn opgevuld door rechtspraak of nieuwe wetgeving, en als normale economische processen hun loop hebben. Daarbij doen nogal wat overheden en bedrijven aan landjepik, dat is waar. Ze grijpen alle data en alle macht die ze krijgen kunnen. Google en Facebook bijvoorbeeld. Bogaerts poneert, overigens zonder dit te onderbouwen, dat in een wereld zonder netneutraliteit deze bedrijven niet zouden zijn ontstaan. Maar zou een wereld zonder monopolistische informatiemelkers echt zo'n hel zijn?

dinsdag 3 augustus 2010

Welles-nietes over voordeel met kunstbenen

NRC, 24-11-2009

Een groep van zeven sportfysiologen is diep verdeeld over de vraag of de gehandicapte atleet Oscar Pistorius in wedstrijden oneerlijk voordeel heeft van zijn protheses. Pistorius (nu 23) won in 2004 op de Paralympics een gouden medaille op de 200 meter. In 2008 wilde hij zich kwalificeren voor de gewone Spelen, maar hij mocht eerst niet meedoen van de Internationale Atletiekfederatie (IAAF) wegens mogelijke competitievervalsing.

De zeven, verbonden aan zes verschillende Amerikaanse universiteiten, werden door de advocaten van Pistorius ingeschakeld. De stelling van de Atletiekfederatie was dat Pistorius' wedstrijdbenen van koolstoffiber meer veerkracht bezaten dan menselijke onderbenen en dat dat niet eerlijk was. Hardlopers gebruiken hun onderbenen deels als veermechaniek: bij het neerkomen van de voet wordt energie opgeslagen die bij de afzet weer vrijkomt, wat de loper in staat stelt zuinig met energie om te gaan. Op een hoorzitting bij het Hof van Beroep voor de Sport verklaarde de groep dat dit niet relevant was omdat Pistorius korte afstanden loopt. Daarbij gaat het om maximale snelheid en niet om zuinigheid. Daarmee was het bezwaar van de IAAF ontkracht en kon Pistorius proberen zich te kwalificeren. Dat mislukte. Wel won hij drie keer goud op de Paralympics van 2008.

De zeven onderzoekers hadden veel meer mogen onderzoeken, met Pistorius zelf als proefpersoon, op voorwaarde dat daarvan niets openbaar zou worden gemaakt voor of tijdens de hoorzitting. Het ging alleen om het bezwaar van de Atletiekfederatie. De overige resultaten hebben liggen wachten op publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift, voor het team erover kon praten. Nu is hun rapport verschenen het Journal of Applied Physiology, geschreven als een discussie waarin beide partijen tweemaal aan het woord komen. Er vallen harde woorden. De recalcitrante tennisser John McEnroe wordt zelfs geciteerd: "You can't be serious!"

Een minderheid van twee man stelt dat Pistorius wel degelijk oneerlijk voordeel geniet, op andere manieren dan de IAAF veronderstelde. Zijn protheses, type Cheetah, zijn half zo zwaar als deel van het menselijk onderbeen dat ze vervangen. Op de lopende band blijkt dat Pistorius zijn Cheetahs extreem snel door de lucht van achteren naar voren kan brengen: hij doet dat 15 procent sneller dan het gemiddelde van vijf valide wereldrecordhouders op de 100 meter. Het gevolg is dat Pistorius' benen 14% langer contact houden met de grond voordat ze weer naar voren worden gezwaaid. Die langere tijd kan Pistorius gebruiken om zich af te zetten. Het voordeel is vergelijkbaar met dat van de klapschaats. Die verlengt het contact van de schaatser met het ijs met als gevolg snellere tijden. De twee wijzen op het afwijkende verloop van Pistorius' races. Op een 400 meter onder gewone atleten verliest hij de eerste 200 meter terrein, om dat in de tweede helft goed te maken. Hij heeft dus een hogere kruissnelheid dan de beste atleten.

Het meerderheidsstandpunt van vijf onderzoekers is dat eigenschappen van Pistorius niets zeggen over hardloopprotheses. Zij geven cijfers over het zuurstofgebruik van hardlopers. Een groep van zes geamputeerde atleten had zo'n tien procent meer zuurstof nodig per kilo en per kilometer dan zes vergelijkbare lopers met intacte ledematen. Pistorius doet het juist met ruim tien procent minder. Waarschijnlijker is er iets met Pistorius en niet met de Cheetahs, zeggen de vijf. Zij stellen experimenten voor, onder andere proeven met het verzwaren van de Cheetahs, om de zien of dit de zwaaitijd verlengt en of dit gevolgen heeft voor de snelheid van een atleet. Voordat de wetenschap met één standpunt komt zullen de sportautoriteiten niet op de genomen beslissing terugkomen en kan Pistorius zijn Olympische droom blijven najagen.

Twaalf paar benen in de kast

NRC 24-3-2009

'Pamela Anderson heeft meer prothetisch materiaal dan ik. Niemand noemt haar gehandicapt.' Aimee Mullins is de emancipatie van de geamputeerde voorbij. Ze is atlete geweest, nu is ze model. Internet staat vol glamoureuze foto's van haar, schaars gekleed, meestal met hardloopprotheses.

Aimee Mullins is geboren in 1976, zonder kuitbeenderen. Amputatie van de onderbenen is de gebruikelijke therapie. Dat gebeurde bij Mullins op eenjarige leeftijd. Ze heeft altijd gelopen met prothesen. Dat deed ze niettemin heel snel. Op de Paralympics in 1996 won ze medailles en vestigde ze records. Toen al gebruikte ze de cheetah-kunstbenen waarmee kort voor de Spelen in Peking de Zuidafrikaanse hardloper Oscar Pistorius beroemd werd. Ze liet zich fotograferen als 'cheetah woman', grotendeels naakt en met benen die eruitzagen als panterpoten.

Nu trekt ze acterend en lezingen gevend over de wereld. Een recente voordracht van haar staat als video op internet. Ze pakt het publiek helemaal in met haar uiterlijk (volgens People is ze een van de vijftig mooiste mensen op Aarde), haar one-liners, en natuurlijk haar benen. Ze draagt een paar dat nauwelijks van echt te onderscheiden is, zeker niet op video. Mooie benen. Siliconen. Pamela Anderson zou jaloers zijn.

En weten we wel dat ze twaalf paar heeft? Zelfs twee houten benen, vertelt ze trots. Niet zomaar houten benen - protheses met houtsnijwerk dat het doet lijken of ze prachtige laarzen draagt. Houten laarzen. Hallucinerend zijn de glazen benen die ze in de kast heeft staan. Niet van echt glas maar van polyurethaan. Niet breekbaar, wel doorzichtig. Een paar met welgevormde kuiten en hoge glazen hakken en een ander paar zonder voeten. In plaats daarvan eindigen deze benen in wilde kluwens van een soort glasvezel. Natuurlijk, wat moet je met voeten? 'Mijn benen zijn draagbare beeldhouwwerken,' verklaart Mullins.

Je zult iemand tegenkomen die op zulke benen loopt. Kijk dan nog maar eens een andere kant op. Verstandig dat Mullins ze niet draagt tijdens haar lezing, want niemand zou meer luisteren.

En daar eindigen de voorrechten van Aimee Mullins niet. Vergenoegd legt ze uit dat ze de keus heeft uit vijf verschillende lichaamslengtes. Een vriendin die haar kende als iemand van 1,73 meter kwam haar tegen als 1,85 meter. "Wat ben je lang!" riep ze. "Weet ik," zei Mullins, "leuk hé?" Waarop de vriendin, toen ze het begreep, klaagde: "Maar dat is niet eerlijk!" Bij deze anekdote ligt het publiek aan Mullins' voeten.

Aimee Mullins is niet de gemiddelde geamputeerde. Ze is op tamelijk eenvoudige wijze beroemd geworden met haar hardlooptalent en haar uiterlijk. Door haar roem kan ze zich een kast vol prachtige benen permitteren, waarvan ze de meeste nog cadeau krijgt ook. Maar dank zij haar hoeven protheses niet meer alleen noodoplossingen te zijn. Zoals de titel van haar spreekbeurt al zegt: 'My legs give me superpowers.'