zondag 11 juli 2010

Dromen is bedrog

NRC Handelsblad 9-7-2010

Bert van Marwijk kan straks leuk bijverdienen in het lezingencircuit voor management, motivatie en leiderschap. Hij heeft een heterogeen gezelschap van expats gesmeed tot een eenheid. Over het paard getilde snotapen laat hij voor vier weken hun BV en persoonlijke wrijvingen vergeten en het gezamenlijk belang najagen. Voorwaar een prestatie, en er zal veel vraag zijn naar uitleg door Van Marwijk over zijn werkwijze.

Jammer dat er weinig deugdelijke verklaringen voor het succes zijn geproduceerd. Het hele toernooi al stijgt de geur van kletskoek op uit het kamp van Oranje. Je moet durven dromen, is een van de mantra's. Anders word je nooit kampioen. Je moet erin geloven. Gefocust zijn. Een missie hebben. En je moet het héél hard willen. Je kunt jezelf bijna tot kampioen willen. Hadden we dat eerder geweten.

Waarom is dit allemaal baarlijke nonsens? Bijvoorbeeld omdat het Braziliaanse elftal zeker zo hard wilde, droomde en in zijn kansen geloofde als de Nederlandse selectie. Dat land is tenslotte al vijf keer wereldkampioen geweest. Hetzelfde geldt voor Duitsland (drie keer kampioen).

We kunnen ook kijken naar Nederlandse teams van vroeger. Frank de Boer beweert dat zijn team in 1998 niet de absolute wil en het absolute geloof had. Heeft daardoor Marco van Basten in de halve finale tegen Brazilië de beslissende strafschop gemist? De Boer kletst maar wat.

Waarom werd Nederland in '76 geen Europees kampioen en in 1988 wel? De 'lichting' van 1976 had meer reden de titel te willen en erin te geloven - twee jaar eerder vice-wereldkampioen geworden immers - dan die van Ruud Gullit. Dus als geloof en wensdromen al helpen, dan leggen ze het af tegen echte succesfactoren. Bijvoorbeeld ouderwets thuisvoordeel. In '74 en '78 was het organiserende land de tegenstander. Een derde van alle wereldtitels is gewonnen door het organiserende land. Geen organiserend land heeft ooit een WK-finale verloren.

Of toeval. Het is wetenschappelijk bewezen dat een beslissing door strafschoppen zoals in de halve finale van 1998 een loterij is. Denk ook aan de bal op de paal van Rensenbrink in 1978, en aan de kopbal van Kieft tegen Ierland in 1988 - die er net wél inging en Nederland in de race hield. En kijk eens naar de staat van dienst van Nederland op dit WK. Slechts één wedstrijd werd gewonnen met meer dan één goal verschil. Van Slowakije en Brazilië had Nederland net zo goed kunnen verliezen, als één bal (of een scheidrechterlijke beslissing) iets anders was gevallen. De wil om te winnen is datgene wat de winnaar blijkbaar had. Zo kan ik het ook.

Het kunstje van Van Marwijk is waarschijnlijk dat hij zijn mannen wijsmaakt dat ze er meer in geloven dan de tegenstander én ze in de waan brengt dat dat helpt. De uitlatingen van de spelers wijzen erop dat dergelijke indoctrinatie in het Nederlandse kamp werkzaam is. En waarom zou dat niet werken? Laten we hopen dat de Spaanse coach dit geheim niet ook kent.

zaterdag 10 juli 2010

Wordt het een leuke voorbeschouwing?

NRC Handelsblad 26-6-2004

- Wat voor voorbeschouwing verwacht jij straks?

- Moeilijk. Moeilijker dan tegen Letland. Toen hadden we alles mee wat mee kon gaan. De laatste groepswedstrijd, alles was erop of eronder. Bovendien had je twee wedstrijden tegelijk, en wat Nederland tegen Letland moest doen hing samen met wat Duitsland tegen Tsjechië deed. Je kon altijd weer beginnen over Robben en de wissel. Dan heb je zoveel factoren, dat beschouwt gewoon lekker voor.

- Wat wordt vandaag precies zo moeilijk?

- Dat je één wedstrijd hebt die op zichzelf staat. Je hebt Nederland en je hebt Zweden en verder niks. Kun je natuurlijk teruggrijpen naar de manier waarop ze de kwartfinale hebben gehaald en dat zal wel gebeuren, maar dat weet iedereen al. En vroeg of laat ben je daar klaar mee en dan zit je weer met z'n tweeën voor die camera.

- Wie zie jij graag in het team vanavond?

- Ik hoop dat Cruijff erin staat. Gullit vind ik te relaxed, die heeft in de voorbeschouwingen toch een mentaliteitsprobleem. Of-ie al aan de Madeira denkt. Cruijff is altijd scherp. Die zat na Nederland-Letland doodleuk te zeggen dat-ie Robben in de rust had gewisseld. De hele ploeg was zo stomverbijsterd dat ze collectief de kans misten.

- Youri Mulder?

- Altijd inbrengen wat mij betreft. Hij heeft de meeste kwaliteiten, in de analyse en om het uit te leggen. Maar Cruijff en Gullit staan natuurlijk hoger in de rangorde, daarom is het met Mulder nu sollen geblazen. De ene keer zit-ie in Nederland, dan weer bij de wedstrijd van Duitsland. Zijn vader mocht in 1974 ook al niet meedoen. Als we niet oppassen zit Mulder straks bij de Duitse tv en heb je het nakijken. Moet je 'm weer voor veel geld wegkopen.

- Terug naar het gebeuren van vanavond. Dan heb je een halve wedstrijd gehad en dan krijg je de tussenbeschouwing.

- Ja, precies, dan krijg je de tussenbeschouwing.. En dat kan altijd alle kanten op. Heb je een eerste helft met doelpunten dan wordt het makkelijk. Vallen er geen goals dan krijg je meteen een heel andere tussenbeschouwing. Van kansen herhalen waar geen goals uit vallen wordt niemand vrolijk. Kun je nog zo scherp zijn, maar dan moet je hopen op een paar leuke reclames.

- Moeten we het hebben van de nabeschouwing?

- Kijk, dan praat je over een heel ander verhaal. Een wedstrijd als deze heeft altijd een uitslag. Gelijke spellen doen we niet aan. Dus of je scoort of niet, je hebt altijd een winnaar, desnoods na strafschoppen. Dat is simpel. Dat houdt dus in minder rekenen na afloop over hoe het verder moet met je toernooi, want dat is duidelijk. Dat is jammer want dat had altijd interessant kunnen zijn. Aan de andere kant, waar je een winnaar hebt is ook een verliezer en de enige vraag is wat je zelf bent.

- De emotie bedoel je.

- Ja wat denk jij dan. Nabeschouwen is emotie.

- Met welke spelers?

- Geen Robben en geen Van der Sar, dat heb je woensdag kunnen zien. Komt geen fatsoenlijk woord uit en ook niet Davids en Stam. Seedorf en Van Nistelrooij zou ik voor kiezen. Die hebben de babbel en die hebben de passie.

- Wie zou jij het liefst op Advocaat zetten?

- Ja, da's een hele moeilijke. Met Jack van Gelder zijn ze weer vriendjes en dan krijg je zo'n flutgesprek. Dus die valt af. Egbers heeft geen overgewicht. Youri Mulder heeft meer antwoorden dan dat-ie vragen heeft. Kom ik toch op mezelf uit. En daar ben ik heel blij mee.