Herberts Hergebruik

Het is een van de meest gruwelijke facetten van de ondergang van de Twin Towers: een groot aantal mensen zat in de val boven de verdiepingen waar de vliegtuigen waren ingeslagen. Ze verdrongen zich voor de gaten in de torens, op zoek naar redding of in ieder geval lucht. Naar schatting tweehonderd mensen sprongen, liever dan te worden geroosterd. Fotograaf Richard Drew van Associated Press was aanwezig en maakte opnamen. Ook van vallende mensen. " It's what I do. " Tv-camera's deden hetzelfde, maar weinig stations durfden het aan de beelden uit te zenden. Ze waren te aangrijpend. De documentaire The Falling Man uit 2006 (video hieronder ingevoegd) vermoedt bovendien een stilzwijgend akkoord bij de media, dat opwekkende beelden van heroïsche brandweerlieden de voorkeur hadden boven nadruk op narigheid. Een van Drews foto's werd desondanks een icoon van de gebeurtenis. Een man hangt tussen hemel en aarde, ondersteboven.. Een deel van de achtergrond is ex...

  NRC Handelsblad 14 aug '90 (De kop in de krant was: Zwart licht in Finland. Mijn titel sloeg op het feit dat de hele eclips op een haar na was verduisterd - door wolken. Dat vond NRC blijkbaar te moeilijk.)   Zonsverduisteringen lijken de laatste jaren bij voorkeur op te treden in tropische streken. Kenia, de Sahara, Indonesië en volgend jaar Mexico. Verre maar zonnige oorden waar wolken het de liefhebber niet moeilijk maken. Voor de eclips van eind juli in Finland stonden de sterren niet gunstig. Toch trok het evenement een buslading vol onverschrokken Nederlandse eclipsjagers.   De zonsverduistering van 22 juli in Finland was van de extreme soort. Vóór vijven ’s ochtends, bijna' s nachts dus, bij een zeer laag staande zon. En bijzonder kort: maximaal 1 minuut en 32,8 seconde. Wanneer de Maan in zijn baan iets verder weg staat dan gemiddeld, valt de schaduw van de Maan op het aardoppervlak wat kleiner uit en is de eclips dus korter. Voeg daarbij dat Finland wolken kent...

Wie in een bedrijf over gevoelige informatie beschikt moet op zijn woorden passen en soms zijn mond houden. Als het belang van de informatie hoog genoeg is, kan het nodig zijn alle mededelingen naar buiten vooraf te controleren. Wat eenmaal out there is, is doorgaans niet meer terug te halen. Is daar iets vreemds aan? Ik vermoed dat lezers die iets te maken hebben met beveiliging in de ict het bovenstaande met instemming hebben gelezen. Pr-specialisten wellicht ook. Als journalist vind ik het niet altijd handig als een bedrijf zijn eigenbelang laat prevaleren, maar het is vaak wel begrijpelijk. Desnoods maak ik een publicatie zonder uw medewerking. Dit is allemaal niet zo moeilijk, maar waarom wordt het opeens anders als het over bloggen gaat? Het algemeen gevoelde sentiment is dat je mensen ongehinderd hun zieleroerselen met de wereld moet laten delen, ook vanuit een bedrijf. Dat is tot daaraan toe als het gaat om topmensen, van wie je mag verwachten dat ze oud en wijs genoeg zijn,...

(Verschenen in Computer Idee, nr 4 2025)  Zou sterrenkunde off-topic zijn voor dit blad? Misschien, maar goedkope slimme digitale telescopen voor de burger toch niet. Mijn echtgenote kent mijn belangstelling voor sterrenkunde en toen mijn verjaardag ter sprake kwam, vroeg ze of ik een telescoop wilde als cadeau. Leuk idee! Voor goed advies ging ik te rade bij een paar ruimtevaart- en sterrenkundenerds die ik ken en daar zei iemand: kijk eens naar ‘smart telescopes’. Dat deed ik – ik had er nog nooit van gehoord – en er ging een wereld, zelfs een heelal, voor me open. Smart telescopes zijn digitale camera’s die speciaal zijn ontworpen om de sterrenhemel in beeld te brengen op een supermakkelijke manier. Door gps weten ze waar ze staan, dankzij een kompas kennen ze hun oriëntatie en ze weten natuurlijk hoe laat het is. Zo kunnen ze zichzelf met motortjes in een keer richten op het hemellichaam dat de gebruiker aanwijst in de bijbehorende app. Het is haast té makkelijk. Deze apparaten...

(Verschenen in Computer Idee) Een mooi nieuw woord voor een wijdverbreid verschijnsel op internet is: enshittification. Het kan een Nederlands woord worden zoals 'shit' ook is geworden, maar toch wil ik een Nederlandse vertaling voorstellen: verbaggering.

  (verschenen in Computer Idee, 2024) Soms zal ik op deze plaats een held bespreken uit de IT-wereld. Deze keer een keus die niet voor de hand ligt. MacKenzie Scott, de ex-vrouw van Jeff Bezos, de oprichter van Amazon. Haar bijdrage aan het IT-landschap is dat ze volgens de overlevering het bedrijfsplan voor Amazon voor Jeff opschreef terwijl ze van de ene Amerikaanse kust naar de andere reden, met Jeff achter het stuur, om dit bedrijf te gaan oprichten. Dat ze meer kon zijn dan ‘de vrouw van’ bleek in 2005 toen haar boek ‘The Testing of Luther Albright’ verscheen, dat een jaar later een literaire prijs kreeg. Het boek vertelt een verhaal over een dammenbouwer wiens werk gevaarlijke tekortkomingen vertoont. Toen Jeff Bezos haar in 2019 in de steek liet voor wat mijn eigen vrouw zou noemen ‘een jonger model’ kreeg zij bij de scheiding een kwart mee van zijn aandelen Amazon. Waarde: zo’n 36 miljard. Anderhalf jaar later was dat 62 miljard en was ze de r...

(PC-Active, december 2016)  Een jaar geleden heb ik hier lekker gemopperd over dingen die in Windows 10 meer kliks vereisen dan in Windows 7. Over de verslechterde privacy in Windows 10 had ik het toen nog niet eens. Ik voelde de dag naderen dat ik aan Windows 10 zou moeten en werd daar erg opstandig van. Zo kwam ik op het idee om eindelijk de overstap naar Linux te wagen. Al in de late jaren '90 ben ik begonnen Linux te proberen. Ik installeerde RedHat of SuSE en merkte aanvankelijk dat de installatie een hele opgave was. Dus ik gaf het halverwege op of maakte de installatie weer ongedaan, dat weet ik niet precies meer. Maar ik bleef het proberen, eens in de twee jaar gemiddeld, denk ik. Mandrake, Linspire, allerlei distributies zijn hier voorbijgekomen. En het werd steeds beter. Beter in die zin, dat ik het telkens in een later stadium opgaf. Eerst werden de installaties zelf makkelijker, maar bleken geluidskaarten, modems en printers het niet te doen. Toen...

 Planet, 2 maart 2007  Ze zijn niet moeilijk te vinden, bloggers aan het front. En dat is juist wat me verbaast. Wie haalt het in zijn stomme defensiehersens soldaten zomaar met de buitenwereld te laten communiceren? Naar aanleiding van de publiciteit over de soldatenweblogs komt er nu een gedragscode. Denigrerende teksten over de Afghanen mogen niet meer en informatie over de militaire operaties ook niet (mocht al niet trouwens, gebeurde wel). Maar Defensie laat de manschappen eerst publiceren, en controleert dan pas. Het is een herhaling van de kwestie rond Amerikaanse soldatenblogs uit Irak van september 2005, waar ik destijds bij BNR Nieuwsradio over heb gecolumneerd (aflevering 19 september 2005). Ook toen: defensie-autoriteiten zouden beter opletten, maar alleen achteraf. Ik snap het niet. Wat bezielt volwassen kerels om het over schapenneukertjes te hebben terwijl de godganse wereld, inclusief Jihadterroristen-in-opleiding, kan meelezen? Hoe imbeciel ben je ...

 (NRC Next, oktober 2012) Zelfbouwvuurwapens van plastic, voor eenmalig gebruik. Dat wil Cody Wilson, de jonge initiatiefnemer van Printablegun.com. Maar voorlopig zit hij zonder 3D-printer. Tot nu toe werden van 3D-printers vooral brave toepassingen geschetst. 3D-printers zijn machines die laagje voor laagje plastic voorwerpen kunnen opbouwen naar een 3D-ontwerp uit de computer. Ze zouden serviesgoed kunnen fabriceren, kleine relatiegeschenken zoals driedimensionale bedrijfslogo's, en onderdelen voor zelfbouwapparaten zoals robotjes of nóg meer 3D-printers. Maar nu hebben de eerste onruststokers zich gemeld. Eind juli maakte een zekere Michael Guslick bekend dat hij een AR-15 had gemaakt waarvan het dragende onderdeel, de lower receiver , uit de 3D-printer kwam. De AR-15 is een semiautomatisch geweer waarvan de automatische versie bij het Amerikaanse leger in gebruik is als M-16. De 'lower receiver' is te zien als het frame van het wapen. Het bevat het registrati...

  Herbert Blankesteijn NRC, 5-2-2001 Nu het ene internetbedrijf na het andere in moeilijkheden raakt, kan de indruk ontstaan dat het slecht gaat met internet. Niets is minder waar, het gaat prima. Er stromen nog steeds gebruikers toe; de laatste tijd bijvoorbeeld veel ouderen. Niet alleen de dotcomcrisis kan de indruk wekken dat internet heeft afgedaan. Volgens onderzoek keren in de VS talrijke mensen het netwerk de rug toe, miljoenen zelfs, en individuen lijken gemiddeld minder te surfen, ook in Nederland. Dit is alleen maar gezond. De exponentiële groei moest ophouden. Bijna iedere noviet op internet begint met lukraak, verkennend rondkijken. Nu blijken sommigen geen emplooi te hebben voor internet - zoals er ook mensen zijn die geen televisie kijken of radio luisteren - terwijl anderen hun draai op het net gevonden hebben. De laatste beperken zich tot hun favoriete activiteiten en laten het daarbij. Internet wordt dus volwassen; mailen en surfen krijgen een normale p...

  Herbert Blankesteijn, NRC Handelsblad 8-5-'93 Mijn autoradio heeft een gebruiksaanwijzing. De afstemknop werkt niet meer. Pal onder die knop komt een lusje uit het apparaat tevoorschijn en om zenders te zoeken moet je aan een van beide kanten van dat lusje trekken. Hoe is dat zo gekomen? Op zekere dag zocht ik al rijdend een zender en merkte niet dat ik het einde van de schaalverdeling had bereikt. Ik draaide de knop door en voelde opeens dat hij lam was geworden. Radio onbruikbaar. Thuis heb ik het zaakje opengeschroefd. Ik zag dat de knop met een doodsimpel touwtje de afstemeenheid bediende. Ik had het dunne koord stukgedraaid. Toen ik de eindjes aan elkaar had geknoopt was het touw te kort geworden. Met een hete schroevedraaier heb ik toen maar een gat in de kunststof behuizing geprikt en het touwtje naar buiten gepulkt. Om te voorkomen dat het weer naar binnen zou schieten heb ik er nog een zware moer aan geregen. De bediening door de lus heen en weer te tre...

  Montferland Journaal najaar 2020 Wij merkten het voor het eerst aan groepen mountainbikers die in het aardedonker het Bergher Bos ingingen. Dan kwamen ze ons tegemoet, nog in het dorp, en het enige wat we zagen was een kudde schijnwerpers die op ons afkwam - zo verblindend waren de lampen. Onze ogen moesten daarna opnieuw aan het donker wennen. Het gaat hierbij om led-lampen. Bijna alle nieuwe lampen zijn led, voor de huiskamer, voor zaklampen, auto’s, fietsen, alles. Ze kosten weinig energie voor het licht dat ze geven. Goedkoop dus, ze doen lang met een batterij en je hebt een hoop licht en daar ging het om. Ik heb er zelf een die ik iedereen kan aanraden: een led-lampje aan een riem om mijn hoofd. Een soort mijnwerkerslamp. Ik gebruik hem in het donker in de tuin, als ik in de schuur iets moet zoeken en ook op de fiets. Zo heb ik mijn handen vrij en ik heb altijd licht in de richting waarin ik kijk. Volgens mij hebben alle nieuwe fietsen zo’n led-lamp en daar beg...

NRC, september 2002 Lampekap, harlekijnsmuts, roomsoes, vergiet, omgekeerde bloemenvaas, imkershoed, fruitmand, tulband, dooie kat, admiraalssteek, vliegende schotel, operagebouw van Sydney, vuilniszak, beremuts, twee halen één betalen, cowboyhoed, struisvogelkont, stuk vitrage, dorre struik, dubbeldekker, bananeschil, schietschijf, prieel, aardbeientaart, looping, halfgeplukte kip, vliegdekschip, vergiet, tovenaarshoed, Medusahoofd, theedoek, schoorsteenpijp, plumeau, wagenwiel, grafkrans, bruidssluier. Herbert Blankesteijn Monique Sinke

Lezing jaarcongres Genootschap Onze Taal 12 november 2005 'Als de oostwitrussische agrariër in deze gefingeerde dicteetekst door UEdele was geboekstaafd volgens midden-twintigsteëeuwse spellingconventies en aldus was terhandgesteld aan de gesoigneerde journaalpresentator, zou het gekunstelde aardrijkskundige adjectief alleen al een vijfvoudig foutenfestival verwezenlijken.' Zó heb ik het ooit geleerd (oostwitrussische) en als ik het goed heb begrepen moet het nu zó (Oost-Wit-Russische). Vijf fouten in één woord. En als ik het mis heb, illustreert dat alleen maar beter wat ik wil zeggen, namelijk dat er geen touw meer aan vast te knopen valt als je om de haverklap de regels verandert, in dit geval de regels van de spelling. Ik kom hier niet voor een potje Taalunie-meppen, ik kom hier verkondigen dat het goed is om regels te hebben, en als je ze hebt om dan ook duidelijk de begrippen goed en fout te hanteren en te verdedigen. Ik wil betogen dat bijvoorbeeld taalwetenschappers moe...

Hoofdstuk uit 'Vertrouw ons nou maar', boek over de stemcomputer en digitaal stemmen in Nederland. Uitg.: Boom, 2016 Waarin een veelgeprezen systeem voor stemmen via internet aan alle kanten blijkt te rammelen en de betrokkenen dat niet willen weten. Tot zover de stand van zaken wat betreft stemmen via internet in Nederland. Maar is het wel nodig zo moeilijk te doen? Er zijn toch landen die het 'gewoon' doen, online stemmen? Bewijzen die niet dat het kan?     Om te beginnen: zoveel landen die online stemmen zijn er niet. Het zijn er vijf à tien, afhankelijk van wat je meetelt. Canada, Estland, Frankrijk en Zwitserland doen het al enige tijd op serieuze schaal. Verschillende landen, zoals Nederland, hebben het geprobeerd en zijn ermee gestopt.     Laten we meteen maar kijken naar het land dat geldt als glanzend voorbeeld van de toepassing van digitale technologie in het algemeen en van elektronisch stemmen in het bijzonder: Estland. In dit land heeft iedere ...