Bloggen voor het vaderland (2007)

Wie in een bedrijf over gevoelige informatie beschikt moet op zijn woorden passen en soms zijn mond houden. Als het belang van de informatie hoog genoeg is, kan het nodig zijn alle mededelingen naar buiten vooraf te controleren. Wat eenmaal out there is, is doorgaans niet meer terug te halen.

Is daar iets vreemds aan? Ik vermoed dat lezers die iets te maken hebben met beveiliging in de ict het bovenstaande met instemming hebben gelezen. Pr-specialisten wellicht ook. Als journalist vind ik het niet altijd handig als een bedrijf zijn eigenbelang laat prevaleren, maar het is vaak wel begrijpelijk. Desnoods maak ik een publicatie zonder uw medewerking.

Dit is allemaal niet zo moeilijk, maar waarom wordt het opeens anders als het over bloggen gaat? Het algemeen gevoelde sentiment is dat je mensen ongehinderd hun zieleroerselen met de wereld moet laten delen, ook vanuit een bedrijf.

Dat is tot daaraan toe als het gaat om topmensen, van wie je mag verwachten dat ze oud en wijs genoeg zijn, of tenminste in de hiërarchie boven de chef van de pr-afdeling staan. Geen wonder dus dat Sun de vrije teugel geeft aan Jonathan Schwartz, die al bloggend zelfs de positie van CEO heeft bereikt, en geen wonder dat Robert Scoble bij Microsoft zijn gang mocht gaan toen hij daar nog zat.

Maar iederéén onbelemmerd bloggen? Dat is natuurlijk vragen om moeilijkheden. Er zal altijd iemand zijn die uit de school klapt, zijn mond voorbijpraat, er iets uitflapt. Je kunt er donder op zeggen dat zo'n uiting in de vorm van screenshots een eigen leven gaat leiden, en dat je zou willen dat alle weblogpostings van tevoren waren gecontroleerd.

(Iets anders is, of je medewerkers die pikante plaatjes publiceren, de baas tot eikel uitroepen of de kwaliteit van het product ter discussie stellen, zomaar moet ontslaan. Er zijn goede redenen om dat niet te doen, bijvoorbeeld dat het nogal de aandacht trekt.)

Het bedrijf waar de core business over leven en dood gaat, het leger, heeft zo ongeveer het liberaalst denkbare blogbeleid. Nederlandse soldaten in Afghanistan mogen maar raak bloggen; er is alleen controle achteraf. Vrijheid van meningsuiting, ziet u. Dat heeft al eens vreemde gevolgen gehad zij het dat er toen 'alleen maar' denigrerende uitingen over Afghanen op het web stonden.

Als op een dag doden vallen door onvoorzichtige teksten op een weblog zal de publieke opinie de vraag stellen hoe het leger zo stom kon zijn. Misschien moet het leger zich dat nu alvast afvragen.

Het Amerikaanse leger is kort geleden tot inkeer gekomen. Alle berichten naar buiten moeten vooraf worden gecontroleerd. Gevreesd wordt voor 'the end of combat blogging', wat natuurlijk heel erg is.

Als journalist vind ik het jammer. Blogs van binnenuit, da's altijd smullen. Bovendien, met dit soort beperkingen zou 'Abu Graib' waarschijnlijk nooit zijn onthuld, en de xenofobe sentimenten onder de Nederlandse soldaten ook niet. Maar een leger met vrijheid van meningsuiting is een leger van losers.